Bociany w Szkole Bierkowo

  Hura! Wielka radość Kleopatry i Ramzesa! Pierwsze bocianie dziecko pojawiło się w gnieździe naszych bocianów. Klucie się piskląt wywołało widoczną z daleka radość Kleopatry i Ramzesa. Bociany wyginały do tyłu szyje i radośnie klekotały oznajmiając wszystkim swoją radość. Kleopatra często wstawała, poprawiała i przesuwała jaja. Dzięki zainstalowanej na gnieździe kamerze mamy możliwość obserwacji i fantastycznych, emocjonujących doznań. Młode samodzielnie wydostało się ze skorupy. Pisklak jest jeszcze bezradny, nie ma zdolności regulowania temperatury ciała i musi być cały czas ogrzewany przez rodziców. Potem, do ukończenia kilkunastu dni życia, pozostają tylko pod stałą opieką jednego z rodziców, który cały czas stoi na brzegu gniazda, pilnuje i obserwuje swoje dzieci. Jeżeli w tym czasie pogoda jest niekorzystna to ptaki chronią lęgi. Osłaniają pisklęta podczas burz i ulewnych deszczów, lub ocieniają je w czasie spiekoty, ustawiając się od strony Słońca i rozkładając skrzydła.

Zastanawialiśmy się jak to się dzieje, że bocian ma czerwone nogi i czerwony dziób. Sprawdziliśmy, że jest to wynikiem karotenoidu, który nadaje im tak intensywną barwę. Ptaki nie są w stanie same ich wytworzyć, więc dostarczają je organizmowi wraz z pokarmem. Właśnie  z tego powodu młode nie rodzą się z czerwonymi nogami i dziobem. Początkowo te części ciała są czarne i dopiero z czasem pojawiają się pierwsze pomarańczowe fragmenty. Ponieważ barwa ta wymaga utrzymania odpowiedniej diety bogatej w barwniki, a więc właściwej ilości pokarmu dobrej jakości, cecha ta, podobnie jak kontrast pomiędzy czarnymi i białymi piórami świadczy o dobrej kondycji danego osobnika.

Na pewno nie jeden raz słyszeliście, że przysmakiem bocianów są żaby. Ale niekoniecznie tak jest. Częściej niż żabami bociany żywią się gryzoniami i dżdżownicami, najwięcej natomiast zjadają dużych owadów oraz ich larw. Bardzo lubią ryby. Bocian jest mięsożercą. Zjada praktycznie wszystko, co zdoła połknąć. W cieplejszym klimacie ważnym składnikiem bocianiej diety są węże i jaszczurki. Ptaki polują na  otwartych przestrzeniach. Preferują żyzne, wilgotne łąki i obszary podmokłe. Polując na mysz lub nornika, bocian cierpliwie czeka przy norze z dziobem gotowym w ułamku sekundy schwytać zdobycz. W okresie sianokosów i żniw norniki mogą stanowić 80 % bocianiego pokarmu. Podczas wszelkich prac polowych pojawia się obficie zastawiony ,,stół". Maszyny wygrzebują dużo smakołyków. Żaby obecnie są pokarmem uzupełniającym u bocianów.

 Bociany śpią w pozycji stojącej na jednej nodze. To niezwykłe zachowanie jest wynikiem ewolucji i dostosowania do ich środowiska. Śpiąc na jednej nodze, bociany oszczędzają energię i jednocześnie utrzymują równowagę. Ich długie nogi i mocne stopy pozwalają im utrzymać stabilność nawet podczas snu. Bociany śpiąc składają głowę na grzbiet , a dziób wsuwają pod skrzydło. To pomaga im chronić się przed wiatrem i utrzymać ciepło. Ich pióra są doskonale przystosowane do izolacji termicznej, co pozwala im przetrwać nawet w trudnych warunkach atmosferycznych. Ciekawym faktem jest to, że bociany śpią z jednym okiem otwartym. Dzięki temu są w stanie zachować czujność i szybko zareagować na ewentualne zagrożenia. Bociany prawdopodobnie mają sny. Sny są ważne dla regeneracji organizmu i przetwarzania informacji. Jak myślicie o czym śni Kleopatra i Ramzes? To pytanie na które nadal szukamy odpowiedzi.

 Czy wiecie, że dorosłe bociany są praktycznie nieme. Za to klekoczą dziobem zależnie od nastroju głośno lub cicho, szybko lub wolno, i w różnej tonacji. U bocianów mięśnie krtani dolnej, właściwego aparatu głosowego ptaków są w zaniku. Dlatego ich naturalny głoś - gwizdanie i skrzeczenie nie jest donośny. Z wiekiem bociany co raz rzadziej używają naturalnego głosu, a coraz chętniej klekoczą. Aby klekot był głośniejszy ptaki wyginają szyję i układają głowę na plecach. Zwiększa się wtedy objętość gardzieli, która pełni wówczas rolę rezonatora zgłaśniającego dźwięk. Gdy do czekającej na gnieździe Kleopatry przylatuje Ramzes  zawsze towarzyszy temu widowiskowy rytuał. Ptaki głośno klekoczą i z zadowolenia wyginają szyję. 

 Aura nie sprzyja naszym bocianom. Wczoraj przy gruncie temperatura wynosiła -5 stopni. Było bardzo zimno, wiał mroźny lodowaty wiatr ale zgodnie z przysłowiem "Kwiecień, plecień bo przeplata trochę zimy, trochę lata" taka pogoda może się zdarzyć. Dzisiaj Kleopatra miała nawet oszronione pióra. Dobrze, że do gniazda Ramzes naniósł sporą ilość miękkiej, ciepłej wyściółki. Oczywiście oboje rodzice szczelnie na zmianę okrywają swoim ciałem zniesione jaja. Mogliśmy też zaobserwować jak Ramzes i Kleopatra przytulają się do siebie. Jest to naturalna osłona przed wiatrem, która daje większą izolację i ciepło. Mamy nadzieję że te kilka dni chłodu nie wpłynie negatywnie na wysiadywane jaja.

 Zauważyliśmy jak Ramzes stoi w gnieździe na jednej nodze. Dlaczego tak robi, czy nie traci równowagi, czy ta pozycja jest dla niego wygodna? Staraliśmy się odpowiedzieć na to pytanie i dzielimy się naszą wiedzą z Wami. Otóż bocian ma kończyny wyposażone w specjalny układ stabilizacyjny pozwalający oszczędzać mięśnie i energie. Staw piętowy ptaków wyposażony jest w zatrzask przytrzymujący ścięgna i unieruchamiający mięśnie. Zgięcie nogi bociana w kolanie i uniesienie jej wysoko z jednoczesnym silnym zgięciem  w stawie piętowym sprawia, że ścięgna przytrzymują nogę w takiej pozycji bez konieczności ciągnięcia jej ku górze za pomocą mięśni. Podkurczając nogę, bocian oszczędza siły. Śpi na jednej nodze i podnosi ją ilekroć czuje się bezpiecznie i może pozwolić sobie na stanie w miejscu. Poza korzyścią z odpoczywania mięśni podkurczanie nogi powoduje ogrzanie nogi schowanej w piórach.